Đi tiểu ra máu: Nguyên nhân, dấu hiệu nguy hiểm và khi nào cần đi khám?

1. Đi tiểu ra máu là gì?

Đi tiểu ra máu (đái máu) là tình trạng có hồng cầu xuất hiện trong nước tiểu. Nước tiểu có thể đổi màu đỏ, hồng hoặc nâu sẫm. Một số trường hợp mắt thường không thấy nhưng xét nghiệm phát hiện. Đây không phải bệnh mà là triệu chứng cảnh báo rối loạn ở thận, bàng quang, niệu đạo hoặc tuyến tiền liệt.

---

2. Các nguyên nhân thường gặp của đi tiểu ra máu

2.1. Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI)

Vi khuẩn xâm nhập vào niệu đạo, bàng quang gây viêm, đau rát và lẫn máu trong nước tiểu.

2.2. Sỏi thận – sỏi niệu quản

Sỏi cọ xát vào niêm mạc đường tiểu gây chảy máu. Người bệnh thường kèm đau quặn thận, tiểu buốt, tiểu rắt.

2.3. Viêm cầu thận

Tổn thương tại thận làm rò rỉ hồng cầu vào nước tiểu, thường có phù, tăng huyết áp.

2.4. U bàng quang, u thận

Khối u là nguyên nhân nguy hiểm nhất. Đi tiểu ra máu có thể xuất hiện lặp lại, không đau, không kèm sốt.

2.5. Chấn thương vùng thận – bàng quang

Tai nạn, va đập mạnh gây tổn thương mô dẫn đến chảy máu.

2.6. Do thuốc

Một số thuốc chống đông, thuốc điều trị ung thư có thể gây đái máu.

 

---

3. Dấu hiệu đi kèm bạn cần chú ý

• Tiểu buốt, tiểu rắt, đau rát khi tiểu

• Đau lưng, đau bụng dưới hoặc đau quặn

• Sốt, ớn lạnh

• Nước tiểu đục, có mùi hôi

• Máu màu đỏ tươi hoặc đỏ sẫm lặp lại nhiều lần

Nếu có kèm đau dữ dội, khó tiểu, sốt cao hoặc ra máu đông, cần đi cấp cứu ngay.

---

4. Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Bạn nên đến cơ sở y tế khi:

• Đi tiểu ra máu kéo dài hơn 24–48 giờ

• Có tiền sử sỏi thận, viêm thận, phì đại tuyến tiền liệt

• Kèm đau quặn thận hoặc đau lưng

• Tình trạng lặp lại nhiều lần

• Trẻ em hoặc người già bị tiểu ra máu

Việc khám sớm giúp phát hiện nguyên nhân chính xác qua siêu âm, xét nghiệm nước tiểu, CT hoặc nội soi bàng quang.

---

5. Cách điều trị đi tiểu ra máu

Điều trị tùy thuộc nguyên nhân:

• Nhiễm trùng: dùng kháng sinh theo chỉ định

• Sỏi thận: uống nhiều nước, dùng thuốc tan sỏi hoặc can thiệp tán sỏi

• Viêm thận: điều trị theo chuyên khoa thận – tiết niệu

• U hoặc bất thường cấu trúc: cần can thiệp ngoại khoa

• Do thuốc: bác sĩ điều chỉnh liều hoặc đổi thuốc

Tuyệt đối không tự mua thuốc cầm máu khi chưa biết nguyên nhân.

---

6. Biện pháp phòng ngừa đi tiểu ra máu

• Uống đủ 1,5–2 lít nước/ngày

• Hạn chế muối, thực phẩm nhiều canxi, oxalat (với người dễ bị sỏi)

• Vệ sinh vùng kín đúng cách

• Không nhịn tiểu

• Tập thể dục đều đặn, duy trì cân nặng khỏe mạnh

• Khám sức khỏe định kỳ 6–12 tháng/lần